Όταν ρίχνει κανείς μια ματιά στα στοιχεία για την αγορά των μη αλκοολούχων ποτών, είναι δύσκολο να μη νιώσει ότι βρίσκει κάτι πολύ περισσότερο από μια απλή κατηγορία προϊόντων. Αυτό που ξεκίνησε ως «soft» αναψυκτικά, ενεργειακά ποτά καιι εμφιαλωμένα νερά, εξελίσσεται σήμερα σε μια από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες αγορές παγκοσμίως. Επηρεάζει, προφανώς, όχι μόνο το λιανεμπόριο αλλά και τις επιλογές ζωής εκατομμυρίων ανθρώπων.
Σήμερα όλο και περισσότεροι, ανάμεσά τους και οι νεότερες γενιές, επιλέγουν συνειδητά εναλλακτικές λύσεις σε μη αλκοολούχα ποτά.
Οι αριθμοί δείχνουν ξεκάθαρα αυτή τη δυναμική. Η παγκόσμια αγορά μη αλκοολούχων ποτών, η οποία περιλαμβάνει ανθρακούχα αναψυκτικά, χυμούς, εμφιαλωμένο νερό, ενεργειακά και αθλητικά ποτά, τσάι και καφέ έτοιμο για κατανάλωση αναμένεται να φτάσει σε έσοδα που υπερβαίνουν τα 1,5 τρισεκατομμύριο δολάρια το 2026. Αυτό δεν είναι μια απλή αύξηση, αλλά ένα τσουνάμι αλλαγής στον τρόπο που η υφήλιος καταναλώνει υγρά. Οι δε μελλοντικές προβολές δεν είναι λιγότερο εντυπωσιακές: εκτιμάται ότι τα συνολικά έσοδα θα πλησιάσουν τα 2 τρισ. δολάρια το 2034–2035, με ρυθμούς αύξησης (CAGR) γύρω στο 5–6% ετησίως.
Σε επίπεδο γεωγραφίας
Η περιοχή Ασίας και Ωκεανίας κυριαρχεί, συγκεντρώνοντας πάνω από το 38% της παγκόσμιας κατανάλωσης, ενώ οι ΗΠΑ παραμένουν η μεγαλύτερη ενιαία αγορά σε όγκο πωλήσεων στα σούπερ μάρκετ. Πίσω, όμως, από τα τεράστια νούμερα κρύβονται αιτίες που αποκαλύπτουν μια βαθιά αλλαγή στη συμπεριφορά των καταναλωτών. Αλλαγές που ξεπερνούν κατά πολύ την γεύση, την αίσθηση και τις βιταμίνες ενός αναψυκτικού
Η πρώτη αιτία, και ίσως πιο προφανής, είναι η εστίαση στην υγεία και την ευεξία. Καθώς οι καταναλωτές ενημερώνονται όλο και περισσότερο για τις συνέπειες της υπερβολικής ζάχαρης και του αλκοόλ, εγκαταλείπουν παραδοσιακά ποτά πλούσια σε θερμίδες ή αλκοόλ υπέρ εναλλακτικών που υπόσχονται λιγότερες θερμίδες, λιγότερο σάκχαρο, φυσικά συστατικά και προστασία της υγείας του οργανισμού. Σε πολλές χώρες, πάνω από 60% των νέων προϊόντων που κυκλοφορούν στην αγορά είναι είτε χωρίς ζάχαρη είτε χαμηλών θερμίδων.
Τα λειτουργικά ποτά, δηλαδή εκείνα που εμπλουτίζονται με βιταμίνες, ηλεκτρολύτες, προβιοτικά ή φυτικά εκχυλίσματα, σε συγκεκριμένες αγορές καταγράφουν διψήφια αύξηση πωλήσεων ετησίως.
Το φαινόμενο αυτό δεν περιορίζεται στα εμφιαλωμένα νερά και τα χωρίς σάκχαρα αναψυκτικά. Τα λειτουργικά ποτά, δηλαδή εκείνα που εμπλουτίζονται με βιταμίνες, ηλεκτρολύτες, προβιοτικά ή ακόμη και φυτικά εκχυλίσματα, γνωρίζουν πολύ πιο έντονη αύξηση από ό,τι ο υπόλοιπος κλάδος. Σε συγκεκριμένες αγορές, ακόμα και της δυτικής Ευρώπης, τα προϊόντα αυτά καταγράφουν διψήφια αύξηση πωλήσεων ετησίως. Αυτό από μόνο του αντανακλά την αυξανόμενη ζήτηση για ποτά που υπόσχονται και κάνουν περισσότερα από το να σβήνουν τη δίψα.
Gen Z μέχρι τους millennials
Μια δεύτερη, εξίσου σημαντική τάση σχετίζεται με τη μετατόπιση στις κοινωνικές συνήθειες. Οι νεότερες γενιές πίνουν λιγότερο αλκοόλ σε σύγκριση με τους μεγαλύτερους. Σε πολλές ανεπτυγμένες χώρες η κατανάλωση αλκοόλ έχει αρχίσει να μειώνεται, ενώ ταυτόχρονα οι πωλήσεις μη αλκοολούχων επιλογών αυξάνονται. Ειδική είναι η κατηγορία της μπύρας χωρίς αλκοόλ, όπου σε μερικές περιοχές οι πωλήσεις αυξάνονται κατά διψήφια ποσοστά κάθε χρόνο και επεκτείνονται ραγδαία σε μερίδιο αγοράς. Αυτό συνδέεται με ένα ευρύτερο κοινωνικό και πολιτισμικό μετασχηματισμό: την άνοδο του «sober curious» κινήματος και της αυξανόμενης συνειδητοποίησης των κινδύνων που σχετίζονται με το αλκοόλ, από την υγεία μέχρι την οδηγική ασφάλεια. Πλέον, δεν αρκεί απλά να πει κανείς ότι δεν πίνει αλκοόλ. Όλο και περισσότεροι επιλέγουν συνειδητά εναλλακτικές λύσεις σε μη αλκοολούχα σε τέτοιο βαθμό, που έχει γίνει πια μέρος του τρόπου ζωής τους.
Αυτό το νέο πλαίσιο επηρεάζει και τον χώρο της φιλοξενίας. Μπαρ, εστιατόρια και κλαμπ δεν βλέπουν πλέον τις μη αλκοολούχες επιλογές ως υποκατάστατο, ούτε ως κάποιες επιλογές που «στριμώχνονται» στις τελευταίες σελίδες του μενού. Τα zero‑proof κοκτέιλ τα βλέπει κανείς πια δίπλα σε παραδοσιακά κοκτέιλ με αλκοόλ, σε τιμές που δεν διαφέρουν και πολύ. Αυτή η πρακτική έχει συμβάλει σημαντικά στην αύξηση των πωλήσεων σε χώρους εστίασης όπου οι νέες γενιές συνηθίζουν να επιλέγουν «σωστό» ποτό χωρίς τα μειονεκτήματα του αλκοόλ.
Όσον αφορά την κατηγορία της μπύρας χωρίς αλκοόλ, σε μερικές περιοχές οι πωλήσεις αυξάνονται κατά διψήφια ποσοστά κάθε χρόνο και επεκτείνονται ραγδαία σε μερίδιο αγοράς.
Παρόμοια τάση καταγράφεται και στο «συναισθηματικό» επίπεδο. Οι καταναλωτές δεν περιορίζονται πλέον στο να αντικαθιστούν απλώς ένα ποτό. Πειραματίζονται με ποτά με βιολογικά ή φυτικά συστατικά ή και με επιλογές που υποστηρίζουν βιώσιμα μοντέλα παραγωγής. Κλασικό παράδειγμα τα λεγόμενα «βιταμινούχα νερά», οι φυτικές επιλογές και τα zero‑proof κοκτέιλ.
Η πρόοδος επηρεάζει και τα δύο φύλα
Στους άνδρες, πλέον έχει αρχίσει να υποχωρεί το στερεότυπο ότι η υπέρμετρη κατανάλωση αλκοόλ (και η αντοχή σ’ αυτό) είναι δείγμα ενισχυμένου ανδρισμού. Αντίστοιχα το να πίνει μια γυναίκα δεν είναι πια σημάδι ούτε χειραφέτησης, ούτε και αφέλειας. Είναι, απλώς, επιλογή της. Παρά αυτή την εντυπωσιακή άνοδο, η συγκεκριμένη αγορά δεν είναι «ατσαλάκωτη». Η πτώση της κατανάλωσης ζάχαρης, η πίεση από φόρους στα αναψυκτικά και η οικονομική συγκυρία σε κάποιες περιφέρειες έχουν επηρεάσει τις πωλήσεις σε παραδοσιακές κατηγορίες, όπως τα κλασικά αναψυκτικά με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη. Ωστόσο, αυτές οι προκλήσεις έχουν λειτουργήσει καταλυτικά για την προώθηση νέων προϊόντων.
Η εκρηκτική άνοδος στις πωλήσεις των μη αλκοολούχων ποτών αντικατοπτρίζει κάτι μεγαλύτερο από μια απλή αγορά σε ανάπτυξη. Είναι μια ιστορία που μιλά για αλλαγή στα πρότυπα κατανάλωσης που φτάνει μέχρι και στην αλλαγή κοινωνικής συμπεριφοράς όσον αφορά το τι είδους ποτό επιλέγει να πιει κανείς ακόμα κι όταν βγαίνει από το σπίτι.
Φωτογραφίες: Getty Images/Ideal Image
Πηγή: newmoney.gr
Διαβάστε επίσης: Big Tech: «Βουτιά» 1 τρισ. δολαρίων υπό τον φόβο της «φούσκας» της AI