Με μία αρμάδα στην Καραϊβική και μία ακόμη απέναντι από το Ιράν, ο Ντόναλντ Τραμπ δείχνει πρόθυμος να προβάλει ισχύ σε όλο το δυτικό ημισφαίριο και τη Μέση Ανατολή. Το ερώτημα, σύμφωνα με το Bloomberg, είναι αν, στην προσπάθεια να εδραιώσει «σφαίρες επιρροής» στην αυλή της Αμερικής, χάνει από το οπτικό του πεδίο το γεωοικονομικό κέντρο βάρους του 21ου αιώνα: την Ασία.
Για πάνω από μία δεκαετία, η στρατηγική κοινότητα των ΗΠΑ μιλά για «μετατόπιση του κέντρου βάρους στην Ασία». Όχι τυχαία. Σύμφωνα με τις προβλέψεις της Bloomberg Economics, το ΑΕΠ της Ασίας αναμένεται να εκτοξευθεί από 38 τρισ. δολάρια το 2025 σε 55 τρισ. δολάρια έως το 2035.
Για να αντιληφθεί κανείς το μέγεθος, η Ευρώπη οδεύει προς τα 37 τρισ., ενώ η αμερικανική ήπειρος –εξαιρουμένων των ΗΠΑ– μετά βίας θα φτάσει τα 11,5 τρισ. δολάρια.
Το κόστος μιας σύγκρουσης στην Ασία
Η γεωπολιτική βαρύτητα της περιοχής δεν είναι θεωρητική, σημειώνει το Bloomberg. Ένας πόλεμος για την Ταϊβάν θα μπορούσε να κοστίσει στην παγκόσμια οικονομία πάνω από 10 τρισ. δολάρια – περισσότερο από ό,τι στοίχισαν η πανδημία του Covid και η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 μαζί. Τα λιμάνια της Νότιας Σινικής Θάλασσας διακινούν εμπόριο της τάξης των 4 τρισ. δολαρίων ετησίως.
Και την ώρα που η Ουάσιγκτον εστιάζει σε Ιράν, Βενεζουέλα και Κούβα, το Πεκίνο ενισχύει συστηματικά τη ναυτική του ισχύ, με στόλο πλέον μεγαλύτερο από των ΗΠΑ και αυξανόμενη υπεροχή σε υποβρύχια.
Η αποτρεπτική ισχύς της Αμερικής στην Ασία διαβρώνεται, καθώς σημαντικό μέρος των στρατιωτικών της μέσων παραμένει δεσμευμένο σε άλλα μέτωπα.
Σύμμαχοι σε αμφιβολία
Η στρατηγική «σφαιρών επιρροής» ενέχει έναν ακόμη κίνδυνο: αν οι ΗΠΑ διεκδικούν αποκλειστικές ζώνες ελέγχου, γιατί να μην πράξει το ίδιο η Κίνα στην Ταϊβάν ή η Ρωσία στην ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ;
Παράλληλα, η επιθετική ρητορική και οι δασμολογικές απειλές (που επανέρχονται ανά τακτά διαστήματα στο προσκήνιο) προς παραδοσιακούς εταίρους στην περιοχή – Ιαπωνία, Νότια Κορέα, Ινδία – δημιουργούν τριγμούς. Ακόμη και η Ταϊβάν βρέθηκε στο στόχαστρο, με τον Τραμπ να υπονοεί ότι θα πρέπει να «πληρώνει ασφάλιστρο» για την αμερικανική προστασία, παρά τον κομβικό ρόλο της TSMC στην αλυσίδα ημιαγωγών.
Την ίδια στιγμή, η Ευρώπη – αν και χωρίς εναλλακτική στην αμερικανική ομπρέλα ασφαλείας – αντιμετωπίζει με ανησυχία τη ρευστότητα της αμερικανικής στάσης, σχολιάζει το Bloomberg. Κάθε υπαναχώρηση του Τραμπ από μία απειλή («TACO trade») καθησυχάζει προσωρινά τις αγορές, αλλά δεν αποκαθιστά την εμπιστοσύνη.
Η Μέση Ανατολή ως «στρατηγικός αντιπερισπασμός»
Μια ενδεχόμενη επίθεση των ΗΠΑ στο Ιράν θα μπορούσε, σε ακραίο σενάριο, να εκτινάξει το πετρέλαιο πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, εάν διαταραχθεί το Στενό του Ορμούζ. Θα ήταν, όμως, ένας «πόλεμος επιλογής» σε μια περιοχή που πολλοί στην Ουάσιγκτον θεωρούν στρατηγικό αντιπερισπασμό από την Ασία.
Το ίδιο ισχύει και για πρωτοβουλίες σε Βενεζουέλα ή Γροιλανδία: το γεωοικονομικό όφελος μοιάζει δυσανάλογο σε σχέση με το διπλωματικό κόστος, ιδίως αν διακυβεύονται σχέσεις με την Ευρώπη ή τον Καναδά.
Μια πολυπολική πραγματικότητα
Η διοίκηση Τραμπ υποστηρίζει ότι έχει θέσει την Κίνα στο επίκεντρο της στρατηγικής της και ότι η πίεση προς συμμάχους ενισχύει τελικά τη δυτική άμυνα. Ωστόσο, σε έναν πολυπολικό κόσμο, η «αρπακτική ηγεμονία», όπως τη χαρακτηρίζουν ορισμένοι αναλυτές, μπορεί να επιταχύνει τη διαφοροποίηση κρατών που αναζητούν εναλλακτικές.
Η πραγματική πρόκληση για τις ΗΠΑ δεν είναι αν μπορούν να επιβληθούν στη «γειτονιά» τους. Είναι αν μπορούν να διατηρήσουν την επιρροή τους εκεί όπου θα κριθεί η παγκόσμια ανάπτυξη και η τεχνολογική υπεροχή τις επόμενες δεκαετίες.
Και εκεί, τα 55 τρισ. δολάρια της Ασίας δεν αφήνουν περιθώριο για στρατηγικές αυταπάτες.
Πηγή: naftemporiki.gr
Διαβάστε επίσης: Ευρωαγορές: Μεικτά πρόσημα με φόντο τα εταιρικά αποτελέσματα και τα στοιχεία στις ΗΠΑ