Του Χάρη Χαραλάμπους*
Κάθε ουσιαστική αλλαγή, ιδιαίτερα στον ευαίσθητο τομέα της φορολογίας, συνοδεύεται συχνά από ανησυχία και καχυποψία. Πολλοί αμφισβητούν αν μπορεί πράγματι να εφαρμοστεί στην πράξη. Ωστόσο, η εμπειρία δείχνει ότι όταν υπάρχει πολιτική βούληση, σωστή προετοιμασία και συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων μερών, ακόμη και οι πιο απαιτητικές μεταρρυθμίσεις μπορούν να υλοποιηθούν με επιτυχία.
Η αλλαγή του τρόπου υποβολής της Μηνιαίας Δήλωσης Παρακρατήσεων Φόρων και Εισφορών, καθώς και της Ετήσιας Δήλωσης Εργοδότη, μέσω του συστήματος Tax For All, αποτελεί μία από τις σημαντικότερες θεσμικές μεταρρυθμίσεις στη διαχείριση του φόρου εισοδήματος στην Κύπρο τα τελευταία χρόνια. Αν και τέθηκε σε εφαρμογή το 2025, το 2026 είναι η χρονιά κατά την οποία μπορούν πλέον να αξιολογηθούν με μεγαλύτερη νηφαλιότητα τόσο η διαδικασία εφαρμογής όσο και τα πρώτα ουσιαστικά αποτελέσματά της.
Από την αρχή, το Τμήμα Φορολογίας επέλεξε μια προσέγγιση που δεν στηρίχθηκε στην επιβολή, αλλά στη σταδιακή προσαρμογή και την ουσιαστική υποστήριξη. Από τις αρχές του 2025 διοργανώθηκαν εκπαιδευτικές ημερίδες με στόχο την έγκαιρη ενημέρωση εργοδοτών και επαγγελματιών, ώστε να κατανοήσουν τις νέες διαδικασίες και απαιτήσεις.
Παράλληλα, αναπτύχθηκε συνεχής διάλογος και διαβούλευση με επαγγελματίες και συνδέσμους, επιτρέποντας την έγκαιρη ανάδειξη πρακτικών ζητημάτων. Το υλικό ερωτήσεων και απαντήσεων (Q&A) ανανεώνεται σε τακτική βάση, λειτουργώντας ως ζωντανό εργαλείο καθοδήγησης και όχι ως στατικό εγχειρίδιο.
Ιδιαίτερη σημασία είχε η στήριξη που δόθηκε σε μεγάλους οργανισμούς για τη μαζική έκδοση Αριθμών Φορολογικής Ταυτότητας, μια διαδικασία απαραίτητη για την ομαλή λειτουργία του συστήματος.
Επιπλέον, για πρώτη φορά αναπτύχθηκε ειδικό εργαλείο που επιτρέπει στους εργοδότες την αναζήτηση και επαλήθευση του Αριθμού Φορολογικής Ταυτότητας, ενισχύοντας τη λειτουργικότητα και την ακρίβεια των δηλώσεων.
Ταυτόχρονα, το Τμήμα Φορολογίας αναγνώρισε την ανάγκη για εύλογο χρόνο προσαρμογής, παρέχοντας παρατάσεις και ευελιξία κατά τη μεταβατική περίοδο. Αξίζει να σημειωθεί η ευελιξία της όλης διαδικασίας, η οποία επιτρέπει στους εργοδότες τη διόρθωση της μηνιαίας δήλωσης μετά την υποβολή της, χωρίς την επιβολή προστίμου, εφόσον δεν προκύπτει οποιαδήποτε φορολογική οφειλή. Η δυνατότητα αυτή παρέχει τον απαραίτητο χρόνο στους εργαζομένους για την έκδοση Αριθμού Φορολογικής Ταυτότητας και στους εργοδότες για τη συνεπή συμμόρφωση με τη νέα διαδικασία.
Παράλληλα, στο πλαίσιο της φορολογικής μεταρρύθμισης, από το 2026 το Tax For All αναμένεται να λειτουργήσει και ως εργαλείο διασταύρωσης στοιχείων, ενισχύοντας τον έλεγχο της ορθότητας και εγκυρότητας των φορολογικών δηλώσεων.
Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι η διαδικασία δεν χρήζει περαιτέρω βελτιώσεων. Ενδεικτικά, η διαδικασία έκδοσης Αριθμού Φορολογικής Ταυτότητας θα μπορούσε στο μέλλον να αυτοματοποιηθεί, αξιοποιώντας υφιστάμενα εργαλεία, όπως η εγγραφή του μισθωτού στο σύστημα «ΕΡΓΑΝΗ».
Μια τέτοια εξέλιξη θα μείωνε τον διοικητικό φόρτο και θα ενίσχυε περαιτέρω την αποτελεσματικότητα του συστήματος.
Ένα από τα πιο απτά αποτελέσματα της μεταρρύθμισης γίνεται ιδιαίτερα αισθητό το 2026 και αφορά την απλούστευση της φορολογικής δήλωσης ατόμου για το έτος 2025, με τα εισοδήματα των μισθωτών να εμφανίζονται προσυμπληρωμένα, βάσει των δηλώσεων των εργοδοτών.
Τελικά, η όλη αλλαγή υπενθυμίζει ότι οι μεταρρυθμίσεις δεν επιβάλλονται μονομερώς, αλλά οικοδομούνται μέσα από συνεργασία κράτους και ιδιωτικού τομέα.
* Μέλος του ΔΣ του Cyprus Payroll Management Association (CPMA)