Του Αδάμου Αδάμου
Η επιβίωση της ευρωπαϊκής Οδηγίας για επαρκείς κατώτατους μισθούς, μετά την πρόσφατη απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης να απορρίψει την προσφυγή της Δανίας που ζητούσε την ακύρωσή της, επανεκκινεί και στην Κύπρο τις σχετικές διεργασίες για υιοθέτησή της.
Το Υπουργείο Εργασίας ετοίμασε ήδη σχετικό νομοσχέδιο προς αυτήν την κατεύθυνση το οποίο κοινοποίησε στους κοινωνικούς εταίρους και θα βρεθεί στο επίκεντρο σημερινής συνάντησης που θα έχουν εκπρόσωποι των συντεχνιών και των εργοδοτικών οργανώσεων με το Τμήμα Εργασιακών Σχέσεων του Υπουργείου.
Η Κύπρος είναι από τα λίγα κράτη της ΕΕ που δεν έχουν ακόμα υιοθετήσει την σχετική οδηγία της ΕΕ, η οποία κανονικά θα έπρεπε να ενσωματωθεί στο εθνικό δίκαιο από το Νοέμβριο του 2024. Εντούτοις η εκκρεμότητα σε σχέση με την προσφυγή της Δανίας στο Δικαστήριο της ΕΕ πάγωσε το διάλογο που είχε αρχίσει στη χώρα, ο οποίος αναμένεται τώρα να επιταχυνθεί προκειμένου να μην υπάρξει περαιτέρω καθυστέρηση.
Η Οδηγία στοχεύει στην ενίσχυση της επάρκειας των κατώτατων μισθών, αλλά και σε ενίσχυση και προώθηση των συλλογικών διαπραγματεύσεων ως μέσου για καθορισμό των μισθών και κατ’ επέκταση των συλλογικών συμβάσεων εργασίας.
Για το τελευταίο, το σχετικό νομοσχέδιο που ετοιμάστηκε, το οποίο τιτλοφορείται «ο περί της Επάρκειας Κατώτατων Μισθών Νόμος του 2025», προβλέπει συγκεκριμένα μέτρα, βάσει και της σχετικής οδηγίας.
Σχέδιο δράσης για συμβάσεις
Πιο αναλυτικά, το προσχέδιο νομοσχεδίου ενεργοποιεί συγκεκριμένα μέτρα για την ενίσχυση των συλλογικών διαπραγματεύσεων, ιδιαίτερα εφόσον η κάλυψη των εργαζομένων από συλλογικές συμβάσεις είναι κάτω του 80%. Το ποσοστό στην Κύπρο είναι αρκετά κάτω από το 80%, με τις εκτιμήσεις των κοινωνικών εταίρων να το περιορίζουν στο 50% περίπου, περιλαμβανομένων και των δημοσίων υπαλλήλων.
Συγκεκριμένα, το νομοσχέδιο προβλέπει πως εάν διαπιστωθεί ότι το ποσοστό κάλυψης εργοδοτουμένων από συλλογικές διαπραγματεύσεις υπολείπεται του κατώτατου ορίου του 80%, η αρμόδια αρχή/το Υπουργείο Εργασίας οφείλει, μεταξύ άλλων, να προβεί στα εξής:
- Να θεσπίσει πλαίσιο με τους αναγκαίους πρόσφορους όρους για τις συλλογικές διαπραγματεύσεις, σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο ή/και πρακτική, είτε με νόμο κατόπιν διαβούλευσης με τους κοινωνικούς εταίρους, είτε με συμφωνία με αυτούς.
- Να προωθήσει την οικοδόμηση και την ενίσχυση της ικανότητας των κοινωνικών εταίρων να συμμετέχουν σε συλλογικές διαπραγματεύσεις για τον καθορισμό των μισθών ιδίως σε κλαδικό και διακλαδικό επίπεδο.
- Να εκπονήσει σχέδιο δράσης για την προώθηση των συλλογικών διαπραγματεύσεων που να ορίζει σαφές χρονοδιάγραμμα και συγκεκριμένα μέτρα για την σταδιακή αύξηση του ποσοστού κάλυψης από συλλογικές διαπραγματεύσεις. Το εν λόγω σχέδιο δράσης εκπονείται κατόπιν διαβούλευσης με τους κοινωνικούς εταίρους ή κατόπιν κοινού αιτήματος των κοινωνικών εταίρων, ως προϊόν συμφωνίας μεταξύ των κοινωνικών εταίρων.
Σε σχέση με την επάρκεια των κατώτατων μισθών, το σχετικό νομοσχέδιο υιοθετεί στην ουσία το μηχανισμό αναπροσαρμογής που βρίσκεται σε ισχύ βάσει του διατάγματος με το οποίο θεσπίστηκε ο Εθνικός Κατώτατος Μισθός. Το σχετικό διάταγμα ενσωματώνεται στο νομοσχέδιο, καθώς αυτό θα αντικαταστήσει και τον υφιστάμενο νόμο περί κατώτατων ορίων μισθών.