Του Ξένιου Μεσαρίτη
Έντονη πολιτική αναταραχή έχει προκαλέσει το βίντεο που ήρθε στο φως της δημοσιότητας χθες και καταγράφει συνομιλίες «επενδυτών μαϊμού» με άτομα που συνδέονται με το περιβάλλον της εκτελεστικής εξουσίας.
Το περιεχόμενο του βίντεο και οι αποκαλύψεις για την ταυτότητα και τον τρόπο προσέγγισης των προσώπων αυτών, έχει μετατρέψει την υπόθεση σε ζήτημα πρώτης γραμμής σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη συγκυρία, καθώς η Κύπρος διανύει τις πρώτες ημέρες της Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σύμφωνα με όσα αποκάλυψε το Economy Today, τα πρόσωπα που πρωταγωνιστούν στο βίντεο χωρίς να φαίνονται παρουσιάστηκαν πριν από μερικούς μήνες ως Ολλανδοί επενδυτές, με στόχο να προχωρήσουν σε επενδύσεις στον τομέα της ενέργειας στην Κύπρο, συνολικού ύψους πέραν των €100 εκατ.
Στο πλαίσιο αυτό, είχαν επαφές με τον πρώην Υπουργό Ενέργειας Γιώργο Λακκοτρύπη, ενώ πραγματοποιήθηκε και τηλεδιάσκεψη με τον Διευθυντή του Γραφείου του Προέδρου Χαράλαμπο Χαραλάμπους και τον CEO της Cyfield, Γιώργος Χρυσοχόο.
Το βίντεο, το οποίο φαίνεται να έχει καταγραφεί χωρίς τη γνώση των συνομιλητών, περιλαμβάνει αναφορές σε χρηματοδοτήσεις προεκλογικών εκστρατειών, σε εισφορές, καθώς και σε τρόπους πρόσβασης και άσκησης επιρροής.
Σε αποσπάσματα ακούγονται φράσεις για όρια χρηματοδότησης στις προεδρικές εκλογές και για χρήση μετρητών, αλλά και αναφορές σε δυνατότητα «προτεραιοποίησης» διαδικασιών και απευθείας πρόσβασης στο Προεδρικό Μέγαρο.
Οι πρώτες αντιδράσεις της κυβέρνησης
Η κυβέρνηση αντέδρασε χαρακτηρίζοντας το βίντεο κακόβουλο και προϊόν μοντάζ, υποστηρίζοντας ότι στόχο έχει να πλήξει την εικόνα της χώρας και της κυβέρνησης. Ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος ανέφερε ότι το υλικό αξιολογείται από αρμόδιες υπηρεσίες του κράτους ακόμη και υπό το πρίσμα πιθανής υβριδικής δραστηριότητας, σημειώνοντας ότι έχουν ήδη ενημερωθεί ο Γενικός Εισαγγελέας και η Αστυνομία.
Ο Γιώργος Λακκοτρύπης, από την πλευρά του, απέρριψε τις αναφορές που του αποδίδονται στο βίντεο, υποστηρίζοντας ότι τα αποσπάσματα είναι αποσπασματικά και παραποιημένα. Δήλωσε ότι προχώρησε σε καταγγελία στην Αστυνομία και ότι θα παραδώσει στοιχεία, ζητώντας πλήρη διερεύνηση της υπόθεσης.
Πολιτική αναταραχή και ερωτήματα που ζητούν απαντήσεις
Μετά τη δημοσιοποίηση του βίντεο και τις πρώτες επίσημες τοποθετήσεις, η υπόθεση έχει πλέον μετατραπεί σε ευρύτερο πολιτικό ζήτημα. Οι συνομιλίες έχουν εντείνει την αμφισβήτηση και έχουν ανοίξει μια συζήτηση που ξεπερνά τα πρόσωπα και αγγίζει τον τρόπο λειτουργίας των θεσμών. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ανακύπτουν κρίσιμα ερωτήματα.
Ο ρόλος του πρώην Υπουργού
Ερωτηματικό αποτελεί ο ρόλος του τέως Υπουργού Ενέργειας Γιώργου Λακκοτρύπη, η σχέση του με τα πρόσωπα που παρουσιάστηκαν ως επενδυτές και προφανώς και η σχέση του με το Προεδρικό. Από τις πληροφορίες και τις συνομιλίες προκύπτει ότι υπήρξε σημείο επαφής μαζί τους, γεγονός που γεννά ερωτήματα για το αν και κατά πόσο λειτούργησε ως δίαυλος επικοινωνίας προς ανώτερα κλιμάκια της εκτελεστικής εξουσίας, κάτω από ποια ιδιότητα και ενδεχομένως με ποια ανταλλάγματα.
Πρόσβαση στο Προεδρικό και εκλογές
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά το πώς τα συγκεκριμένα πρόσωπα έφτασαν να συνομιλήσουν απευθείας με τον Διευθυντή του Γραφείου του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας. Το ερώτημα αφορά τη διαδικασία μέσω της οποίας εγκρίθηκαν αυτές οι επαφές, ποιοι τις εισηγήθηκαν και αν ακολουθήθηκαν θεσμικά φίλτρα ή εσωτερικοί έλεγχοι. Κάτι που είναι συναφές είναι και το πλαίσιο της χρηματοδότησης των προεκλογικών εκστρατειών από επιχειρηματίες ή επενδυτές, τόσο στο παρελθόν αλλά και στο επικείμενο μέλλον.
Ο έλεγχος των επενδυτών
Η υπόθεση επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα του ελέγχου των δυνητικών επενδυτών. Σε ένα κράτος μέλος της ΕΕ, με αυστηρό κανονιστικό πλαίσιο, τίθεται το ερώτημα ποιος όφειλε να ελέγξει την ταυτότητα, το υπόβαθρο και τις πραγματικές προθέσεις προσώπων που εμφανίστηκαν με επενδυτικά σχέδια εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ, ιδιαίτερα σε έναν τόσο ευαίσθητο τομέα όπως η ενέργεια και ενώ το ζήτημα του ελέγχου των άμεσων ξένων επενδύσεων είναι στην κορυφή της ατζέντας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ενδεχόμενες ευρωπαϊκές προεκτάσεις με κυρώσεις
Ακόμη πιο σοβαρές είναι οι υπαινικτικές αναφορές στο βίντεο σε ζητήματα ευρωπαϊκών κυρώσεων, καθώς οποιαδήποτε υπόνοια υποβοήθησης ή παρέμβασης σε τέτοια θέματα θα μπορούσε να ξεπεράσει τα εθνικά όρια και να προσελκύσει το ενδιαφέρον ευρωπαϊκών αρχών.
Η κοινωνική αμφισβήτηση
Τέλος, η υπόθεση αναζωπυρώνει για ακόμη μία φορά τη δυσπιστία της κοινωνίας απέναντι στο κράτος και τον τρόπο διακυβέρνησης. Σε μια χώρα που έχει πληρώσει ακριβά παλαιότερα σκάνδαλα, και ιδίως μια πενταετία μετά τα Cyprus Papers, οι αναφορές σε χρήμα, πρόσβαση και επιρροή ενισχύουν την αίσθηση ότι ζητήματα διαφάνειας παραμένουν ανοιχτά ενώ το ζήτημα παίρνει πολλαπλάσιες προεκτάσεις αφού όλα αυτά γίνονται την ίδια ώρα που η Κύπρος βρίσκεται στο τιμόνι του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.