Η κατάρρευση στα ιαπωνικά κρατικά ομόλογα που τάραξε τις διεθνείς αγορές αυτή την εβδομάδα προκλήθηκε από συναλλαγές μόλις 280 εκατ. δολαρίων, αποκαλύπτοντας με τον πιο ωμό τρόπο το πόσο εύθραυστη δομικά είναι η τρίτη μεγαλύτερη αγορά κρατικού χρέους στον κόσμο.
Συγκεκριμένα, αυτό ήταν το συνολικό ύψος των συναλλαγών στα 30ετή και 40ετή ιαπωνικά ομόλογα την Τρίτη (20/1), την ώρα που η πτώση των τιμών τους προκάλεσε απώλειες ύψους 41 δισ. δολαρίων σε ολόκληρη την καμπύλη αποδόσεων των ιαπωνικών ομολόγων.
Η αναντιστοιχία ανάμεσα στον όγκο των συναλλαγών και στο μέγεθος του «κραχ» προκάλεσε σοκ στις αγορές, με τις αποδόσεις να εκτινάσσονται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα και να πυροδοτούν φόβους για «στιγμές Λιζ Τρας» στην Ιαπωνία.
Η ένταση ήταν τέτοια ώστε ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, να ζητήσει εξηγήσεις για μια κίνηση που χαρακτήρισε «έξι τυπικών αποκλίσεων», δηλαδή εξαιρετικά σπάνια με βάση τα στατιστικά δεδομένα.
Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει πώς η αγορά ιαπωνικών ομολόγων, συνολικού ύψους 7,2 τρισ. δολαρίων, έχει μετατραπεί σε αδύναμο κρίκο του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος. Για χρόνια, η μαζική στήριξη από την κεντρική τράπεζα της Ιαπωνίας διατηρούσε τις αποδόσεις τεχνητά σε χαμηλά επίπεδα και την αγορά «ήσυχη».
Πλέον, όμως, η σταδιακή απόσυρση της κεντρικής τράπεζας και των εγχώριων ασφαλιστικών εταιρειών ζωής έχει αφήσει πίσω μια αγορά με χαμηλή ρευστότητα και περιορισμένο βάθος.
«Δεν πρόκειται για παράδοξο. Είναι ακριβώς αυτό που περιμένει κανείς σε μια αγορά όπου το βάθος είναι μικρό, οι ισολογισμοί των διαπραγματευτών περιορισμένοι και οι τιμές καθορίζονται από την συναλλαγή, όχι από τον συνολικό όγκο», σχολιάζει ο Σόκι Ομόρι της Mizuho Securities.
Σύμφωνα με στοιχεία της αγοράς ομολόγων της Ιαπωνίας, την Τρίτη άλλαξαν χέρια μόλις 170 εκατ. δολάρια στο 30ετές ομόλογο και 110 εκατ. δολάρια στο 40ετές. Παρότι οι όγκοι αυτοί ήταν αυξημένοι σε σχέση με προηγούμενες ημέρες, ωχριούσαν μπροστά στα 41 δισ. δολάρια που διακινήθηκαν την ίδια ημέρα στα futures του 10ετούς ιαπωνικού ομολόγου.
Τα 30ετή και 40ετή ομόλογα δέχθηκαν το μεγαλύτερο πλήγμα, με τις αποδόσεις τους να «εκτινάσσονται» πάνω από 25 μονάδες βάσης σε μία μόνο συνεδρίαση, την οποία πολλοί επαγγελματίες χαρακτήρισαν ως την πιο χαοτική των τελευταίων ετών. Δείκτης του Bloomberg που μετρά την απόκλιση των αποδόσεων από τις θεωρητικές τους τιμές «εκτοξεύθηκε» σε ιστορικό υψηλό, υποδηλώνοντας σοβαρές στρεβλώσεις στη λειτουργία της αγοράς.
Η νέα κανονικότητα
Στο Τόκιο, οι αναλυτές δεν είναι σίγουροι ως προς το ποιος προκάλεσε το κύμα πωλήσεων, από πρωτογενείς διαπραγματευτές και hedge funds έως εγχώριες ασφαλιστικές εταιρείες ζωής. Ωστόσο, τα βαθύτερα αίτια είναι πιο ξεκάθαρα. Η προσαρμογή της Ιαπωνίας σε υψηλότερο πληθωρισμό και επιτόκια διαταράσσει μία πολυετή περίοδο σταθερότητας.
Την ανησυχία ενισχύουν και οι δημοσιονομικές εξαγγελίες της πρωθυπουργού Σαναέ Τακαΐτσι για ενδεχόμενη αναστολή του φόρου κατανάλωσης σε τρόφιμα και ποτά, κίνηση που ερμηνεύεται ως προσπάθεια ενίσχυσης της πολιτικής στήριξης ενόψει πρόωρων εκλογών.
Αναλυτές της JPMorgan Chase επισημαίνουν ότι το «εύρος» της αγοράς, δηλαδή το πόσο επηρεάζουν οι μεταβολές των τιμών τον όγκο συναλλαγών, επιδεινώθηκε απότομα με αποτέλεσμα ακόμη και μικρές ροές κεφαλαίων να προκαλούν δυσανάλογες κινήσεις στις μακροπρόθεσμες λήξεις. Το φαινόμενο αυτό έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την πολύ πιο ανθεκτική εικόνα που παρουσιάζουν τα αμερικανικά treasuries και τα γερμανικά bunds.
Σύμφωνα με την Ένωση Διαπραγματευτών Τίτλων Ιαπωνίας, οι ξένοι επενδυτές αντιπροσωπεύουν πλέον περίπου το 65% των μηνιαίων συναλλαγών σε μετρητά στα ιαπωνικά ομόλογα, έναντι μόλις 12% το 2009. Μια αγορά που κάποτε κυριαρχούνταν από ασφαλιστικές εταιρείες, καθορίζεται πλέον από επενδυτές με βραχύτερο χρονικό ορίζοντα.
«Δεν είναι πρόβλημα μόνο της Ιαπωνίας. Βλέπουμε παρόμοιες εξελίξεις και στις ΗΠΑ», σημειώνει ο Στέφαν Άνγκρικ της Moody’s Analytics, τονίζοντας ότι οι αγορές κρατικού χρέους διεθνώς κυριαρχούνται όλο και περισσότερο από επενδυτές που αποχωρούν γρήγορα.
Μέχρι αργά το βράδυ της Πέμπτης στην Ασία, η ένταση είχε αρχίσει να αποκλιμακώνεται, με την απόδοση του 30ετούς να υποχωρεί κατά περίπου 5 μονάδες βάσης στο 3,66%, παραμένοντας ωστόσο υψηλότερα από τα επίπεδα της Δευτέρας.
Τα βλέμματα στρέφονται πλέον στην απόφαση νομισματικής πολιτικής της Τράπεζας της Ιαπωνίας την Παρασκευή, στις δηλώσεις του διοικητή Καζούο Ουέντα και στη δημοπρασία 40ετών ομολόγων της επόμενης εβδομάδας, που θα λειτουργήσουν ως κρίσιμα τεστ αντοχής για την αγορά.
Πηγή: newmoney.gr
- Διαβάστε επίσης: Ποιοι πήραν το δεκαετές ομόλογο της Κύπρου και από πού προέρχονται